Γνωμοδότηση του ECRE κρίνει το Μητρώο ΜΚΟ και την εφαρμογή του αντίθετο με το διεθνές και ενωσιακό δίκαιο

Η γνωμοδότηση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για τους Πρόσφυγες και τους Εξόριστους (ECRE), η οποία δημοσιεύθηκε την Πέμπτη, κρίνει ότι το ελληνικό νομοθετικό πλαίσιο για την εγγραφή των ΜΚΟ στον τομέα της διεθνούς προστασίας, της μετανάστευσης και της κοινωνικής ένταξης (ΚΥΑ 10616/2020) «σαφώς παραβιάζει» τις προδιαγραφές του διεθνούς δικαίου, του ενωσιακού δικαίου και της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ). Πιο συγκεκριμένα, όπως αναφέρεται στη συγκεκριμένη γνωμοδότηση:

  • Εγγυήσεις του κράτους δικαίου: Το νομικό πλαίσιο δεν συμμορφώνεται με τις επιταγές του κράτους δικαίου και των σχετικών ευρωπαϊκών και διεθνών υποχρεώσεων που έχει αναλάβει η Ελλάδα. Η ασάφεια του νόμου για τους λόγους  απόρριψης της έγκρισης, καθώς και η απόλυτη διακριτική ευχέρεια της αρμόδιας αρχής να αρνείται την εγγραφή, δημιουργούν μία πρόδηλη κατάσταση νομικής αβεβαιότητας και αυθαιρεσίας. Ο αντίκτυπος της εν λόγω αβεβαιότητας στην πράξη καταδεικνύεται μέσω της εξίσου αόριστης και ανεπαρκούς αιτιολογίας, στην οποία έχει στηριχθεί η απόρριψη τουλάχιστον μίας ΜΚΟ.
  • Ελεύθερη κυκλοφορία των υπηρεσιών βάσει του ενωσιακού δικαίου: Οι πολλαπλές νομοθετικές τροποποιήσεις και η συνακόλουθη καθιέρωση ενός περίπλοκου, απαιτητικού και κοστοβόρου συστήματος εγγραφής ως προϋπόθεσης για τη δραστηριοποίηση στη χώρα, σε συνδυασμό με ευρύτερες εσωτερικές εξελίξεις βλάβης των ΜΚΟ στον τομέα του ασύλου και της μετανάστευσης, δύναται να προσδώσει έναν αποτρεπτικό χαρακτήρα  για τις ΜΚΟ της αλλοδαπής, ιδίως αυτές με περιορισμένους πόρους, από τη δραστηριοποίηση στους εν λόγω τομείς στην Ελλάδα. Μολονότι  πλαίσια χορήγησης προηγούμενης αδείας επιτρέπονται από το ενωσιακό δίκαιο, η έλλειψη αναλογικότητας, η ανελαστικότητα και η απόλυτη διακριτική ευχέρεια περιορίζουν παράνομα τις θεμελιώδεις ελευθερίες τις Ένωσης, ιδίως τις διατάξεις περί ελεύθερης κυκλοφορίας στη Συνθήκη για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης («ΣΛΕΕ»).
  • Ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι: Οι υπερβολικές απαιτήσεις και οι περίπλοκες διαδικασίες εγγραφής, η απόλυτη  διακριτική ευχέρεια στην απόρριψη της εγγραφής, καθώς και οι διοικητικές πράξεις με τις οποίες απορρίπτονται αιτήσεις εγγραφής μίας ΜΚΟ χωρίς να παρέχεται επαρκής αιτιολογία, παραβιάζουν το δικαίωμα στην ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι δυνάμει του άρθρου 12 του ΧΘΔΕΕ, του άρθρου 11 της ΕΣΔΑ και του άρθρου 22 του ΔΣΑΠΔ.
  • Περιορισμός των δικαιωμάτων των αιτούντων άσυλο και των ατόμων υπό επιστροφή και υπό απέλαση: Δεν επιτρέπεται η θέσπιση και η εφαρμογή εθνικής νομοθεσίας αναφορικά με τη ρύθμιση της δραστηριότητας των ΜΚΟ στον τομέα του ασύλου και της μετανάστευσης, κατά τρόπο που να περιορίζει τα δικαιώματα που κατοχυρώνονται στο ενωσιακό δίκαιο, ιδίως εφόσον η ενάσκηση των εν λόγω δικαιωμάτων απαιτεί την πρόσβαση σε επικοινωνία με και την παροχή νομικής και άλλης υποστήριξης σε αιτούντες άσυλο και άτομα υπό επιστροφή και απέλαση. Εφαρμόζοντας το νομικό πλαίσιο κατά τρόπο που χαρακτηρίζει ως παράνομες τις δραστηριότητες ΜΚΟ οι οποίες προβλέπονται και προστατεύονται από το ενωσιακό δίκαιο, η διοικητική πρακτική των αρχών καταλήγει να αντιστρατεύεται τον σκοπό που υπηρετούν οι ρυθμίσεις, ήτοι την προστασία των δικαιωμάτων των αιτούντων άσυλο και των μεταναστών.

Μπορείτε να βρείτε ολόκληρη τη γνωμοδότηση εδώ.

Αιτήσεις ακύρωσης κατά της ΚΥΑ για την εγγραφή των ΜΚΟ στον τομέα της διεθνούς προστασίας, της μετανάστευσης και της κοινωνικής ένταξης εκκρεμούν ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας. Η υπόθεση αναμένεται να συζητηθεί τον Ιούνιο του 2022.

Παρόμοιες Ειδήσεις