Παρατηρήσεις της RSA επί του Σχεδίου Νόμου Βελτίωση Μεταναστευτικής Νομοθεσίας

Εισαγωγή

Το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου έθεσε στις 10 Απριλίου 2020 το Σχέδιο Νόμου «Βελτίωση Μεταναστευτικής Νομοθεσίας, τροποποίηση διατάξεων των νόμων 4636/2019 (A’ 169), 4375/2016 (A’ 51), 4251/2014 (Α’ 80) και άλλες διατάξεις» σε δημόσια διαβούλευση.¹ Η τροποποίηση του νομοθετικού πλαισίου περί διεθνούς προστασίας στην Ελλάδα έρχεται μόλις τρεις μήνες από την έναρξη ισχύος της τελευταίας μεταρρύθμισης στο άσυλο, με το Ν 4636/2019 που ψηφίστηκε την 1^η Νοεμβρίου 2019.

Στην αιτιολογική έκθεση που συνοδεύει το Σχέδιο Νόμου, το Υπουργείο επεξηγεί ότι στόχος της τροποποίησης του Ν 4636/2019 είναι η επιτάχυνση των διαδικασιών ασύλου και η «αντιμετώπιση πρακτικών προβλημάτων που ανέκυψαν από την εφαρμογή του», καθώς και νομοτεχνικές βελτιώσεις σε ορισμένα σημεία του νόμου.² Η αιτιολόγηση της μεταρρύθμισης προκαλεί ιδιαίτερη εντύπωση, δεδομένης της παρόδου πολύ μικρού χρονικού διαστήματος από την έναρξη εφαρμογής των νέων διατάξεων και της έλλειψης ουσιαστικών βελτιώσεων για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που προέκυψαν με την πρόσφατη τροποποίηση. Η Υποστήριξη Προσφύγων στο Αιγαίο (RSA) εξακολουθεί να εκφράζει ιδιαίτερη ανησυχία για την προσέγγιση της κυβέρνησης, η οποία προβαίνει και πάλι σε βεβιασμένη υιοθέτηση νομοθετικών τροποποιήσεων και περαιτέρω περιορισμό των δικονομικών εγγυήσεων στις διαδικασίες ασύλου χωρίς προηγούμενη αξιολόγηση των εν ισχύ κανόνων και συνεκτικό σχέδιο για τη βελτίωση του συστήματος ασύλου.³

Ωστόσο, η διεξαγωγή νέας νομοπαρασκευαστικής διαδικασίας στον τομέα της διεθνούς προστασίας αποτελεί ευκαιρία για βελτιώσεις στο υπάρχον πλαίσιο, τόσο σε επίπεδο νομοτεχνικών διορθώσεων που προτείνονται σε πολλαπλά σημεία από το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, όσο και σε ορθότερη εναρμόνιση της ελληνικής νομοθεσίας με το κεκτημένο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και το διεθνές δίκαιο. Για το λόγο αυτό, η Υποστήριξη Προσφύγων στο Αιγαιο προβαίνει σε παρατηρήσεις επί των υπό διαβούλευση άρθρων περιλαμβάνοντας προτάσεις προς βελτίωση της υπάρχουσας νομοθεσίας.

Το παρόν έγγραφο εκθέτει παρατηρήσεις και προτάσεις τροποποίησης επί των διατάξεων του Μέρους Α΄ του Σχεδίου Νόμου που αφορούν τη μεταρρύθμιση της νομοθεσίας για το άσυλο.

Σύνοψη παρατηρήσεων