Διαδρομές πολιτικών – Δρόμοι αλληλεγγύης σε Ελλάδα, Τουρκία και Γερμανία

Με αφορμή τη βράβευση τριών κομβικών υπερασπιστριών και υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από την PRO ASYL τον Σεπτέμβριο στη Γερμανία, η RSA και η PRO ASYL διοργανώνουν μια εκδήλωση στη Μυτιλήνη με τη συμμετοχή τους, με στόχο να αναδειχθούν οι διαδρομές των πολιτικών και οι δρόμοι της αλληλεγγύης από το παρελθόν έως σήμερα.

Οι σημερινές εξελίξεις στο πεδίο των δικαιωμάτων των προσφύγων/ισσών, η αυξανόμενη καταστολή, η εξωτερικοποίηση των διαδικασιών ασύλου και η θεσμική αυστηροποίηση στην Ευρώπη δεν αποτελούν κεραυνό εν αιθρία. Αποτελούν τη συνέχεια μιας μακράς πορείας πολιτικών επιλογών, αλλά και μιας παράλληλης, αδιάλειπτης ιστορίας κοινωνικής αλληλεγγύης και νομικών αγώνων στην Ελλάδα, την Τουρκία, τη Γερμανία και συνολικά την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Διασχίζοντας τους σταθμούς των τελευταίων δεκαετιών - από τις πρώτες απόπειρες συγκρότησης συστημάτων ασύλου και τις αφίξεις του 2015, στη Συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας του 2016, και από εκεί στο νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο (αναθεωρημένο ΚΕΣΑ), τις επαναπροωθήσεις και τις πολιτικές επιστροφών - η συζήτηση θα χαρτογραφήσει τη σημερινή πραγματικότητα. Παράλληλα, θα αναδειχθούν οι σημερινές τάσεις σε Ελλάδα, Γερμανία και Τουρκία: η ποινικοποίηση της δράσης των ΜΚΟ και των υπερασπιστών/ριών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η αποδόμηση του δικαιώματος στο άσυλο, οι πολιτικές αποτροπής, αλλά και η δύναμη των δικτύων υπεράσπισης και αλληλεγγύης, οι μορφές και η δυναμική τους. Σε κάθε κόμβο υπάρχουν δύο όψεις: οι πολιτικές που περιόρισαν δικαιώματα, και οι άνθρωποι, οι οργανώσεις και τα δίκτυα αλληλεγγύης που στάθηκαν απέναντί τους.

Η αλληλεγγύη και η υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν γερές ρίζες και μετρούν επιτυχημένα παραδείγματα: από ιστορικές δικαστικές δικαιώσεις, όπως η καταδίκη της Ελλάδας από το ΕΔΔΑ για το ναυάγιο στο Φαρμακονήσι, έως τη διαμόρφωση ανεξάρτητων δομών ασύλου και τη διεθνή δικτύωση. Όσα έχουν κατακτηθεί, κατακτήθηκαν μέσα από κοινούς αγώνες, και σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο. Η ανάδειξη αυτών των επιτυχημένων διαδρομών μας δίνει τη βάση, τα εργαλεία και την ελπίδα: κανένας αγώνας δεν είναι μάταιος. Είμαστε έτοιμες και έτοιμοι να δώσουμε τις επόμενες μάχες.

Όπως είπε και ο Γιώργος Τσαρμπόπουλος στη συνέντευξή του στην PRO ASYL:

Υπόβαθρο: Τον περασμένο Σεπτέμβριο, η PRO ASYL τίμησε στη Φρανκφούρτη με το Βραβείο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του για το 2026 τον Γιώργο Τσαρμπόπουλο από την Ελλάδα και την Pırıl Erçoban και τον Taner Kılıç από την Τουρκία. Ο Γιώργος Τσαρμπόπουλος ήταν επικεφαλής του Γραφείου της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες στην Ελλάδα από το τέλος του 2006 έως το τέλος του 2015, με πολυετές έργο στην προάσπιση των δικαιωμάτων των προσφύγων/ισσών και την ανάδειξη των παραβιάσεων στην Ελλάδα και τα σύνορα της Ευρώπης. Η Pırıl Erçoban είναι ιδρυτικό μέλος της οργάνωσης Mülteci-Der στη Σμύρνη, στηρίζει και συμβουλεύει ανθρώπους που ζητούν προστασία και τεκμηριώνει παραβιάσεις σε κέντρα κράτησης και σε διαδικασίες απέλασης για πάνω από 20 χρόνια. Ο Taner Kılıç είναι δικηγόρος και υπερασπιστής ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη Σμύρνη, καθώς και ιδρυτικό μέλος της Διεθνούς Αμνηστίας Τουρκίας και του Mülteci-Der. Συνελήφθη το 2017 και καταδικάστηκε σε φυλάκιση το 2020. Το ΕΔΔΑ έκρινε την κράτησή του παράνομη και αυθαίρετη· η δίκη έκλεισε οριστικά το 2025, με απόρριψη της αναίρεσης της εισαγγελίας κατά της αθώωσής του.

Εδώ μπορείτε να διαβάσετε τις συνεντεύξεις που έδωσαν στην PRO ASYL με αφορμή τη βράβευσή τους

(τις επόμενες ημέρες θα προστεθεί και η συνέντευξη της Pırıl Erçoban)