ΕΛΛΑΔΑ: Εκατοντάδες ευάλωτα παιδιά πρόσφυγες παραμένουν απροστάτευτα και άστεγα

Καθώς προχωράμε προς την εορταστική περίοδο, εκτιμάται ότι 570 ασυνόδευτα παιδιά πρόσφυγες και μετανάστες που έφτασαν στην Ελλάδα αναζητώντας ασφάλεια, βρίσκονται άστεγα και εκτεθειμένα στο κρύο και την αβεβαιότητα τόσο στην Αθήνα όσο και σε άλλες μεγάλες πόλεις της ηπειρωτικής χώρας. Πολλά παιδιά ακόμη ζουν σε δύσκολες συνθήκες και συνθήκες ανασφάλειας σε ένα από τα hotspot στα νησιά ενώ κάποια κρατούνται - συχνά μεταξύ ενηλίκων - σε αστυνομικά κρατητήρια ή σε κέντρα κράτησης έως ότου βρεθεί θέση σε ένα ξενώνα φιλοξενίας ανηλίκων.

Μακροχρόνιες είναι οι προκλήσεις για την προστασία αυτών των ευάλωτων παιδιών στην Ελλάδα - πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από την προσφυγική κρίση: ο ανεπαρκής αριθμός θέσεων σε ξενώνες, η απουσία συστήματος επιτροπείας και η προβληματική διαδικασία προσδιορισμού της ανηλικότητας είναι μόνο λίγα από τα βασικά κενά στην προστασία τους.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία ^[1] στα τέλη Νοεμβρίου του 2018, έχουν καταγραφεί στην Ελλάδα συνολικά 3.786 ασυνόδευτα ανήλικα ή παιδιά χωρισμένα από την οικογένειας τους. Από αυτά, μόνο τα 2.038 βρίσκονται σε μακρόχρονης ή προσωρινής διαμονής καταλύματα, συμπεριλαμβανομένων των 657 ασυνόδευτων παιδιών που διαμένουν στα Κέντρα Υποδοχής και Ταυτοποίησης (Κ.Υ.Τ) στα νησιά του Αιγαίου ή τον Έβρο και 72 παιδιών που βρίσκονται σε προστατευτική φύλαξη. Επιπλέον, 570 παιδιά αναφέρονται ως άστεγα και 292 παιδιά διαμένουν σε ανεπίσημα καταλύματα. Στην πραγματικότητα ο αριθμός των ασυνόδευτων παιδιών εξακολουθεί να παραμένει αδιευκρίνιστος καθώς πολλά από τα παιδιά ενδέχεται να μην έχουν καταγραφεί από τις Αρχές ή να μην έχουν πρόσβαση σε αυτές.

Η έκθεση τόσο πολλών παιδιών σε έλλειψη στέγασης, σε προστατευτική φύλαξη ή σε άθλιες συνθήκες μέσα στα hotspot (Κ.Υ.Τ) που συχνά πέφτουν θύματα εκμετάλλευσης ή και κακοποίησης, συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με τον ανεπαρκή αριθμό θέσεων σε κατάλληλες δομές φιλοξενίας. Ο σημερινός αριθμός των θέσεων σε δομές για τα ανήλικα ανέρχεται σε 1.213. Παρά την αύξηση τους από την περσινή χρονιά, ο αριθμός τους είναι εξαιρετικά ανεπαρκής για τις υφιστάμενες ανάγκες και οι εν λόγω δομές κινδυνεύουν συχνά με αναστολή ^[2] της λειτουργίας τους λόγω έλλειψης χρηματοδότησης. Ο πρόσφατος νόμος 4554/2018 προβλέπει ένα σύστημα ^[3] επιτροπείας που θα μπορούσε να παρέχει αποτελεσματικότερη υποστήριξη στα ασυνόδευτα ή παιδιά χωρισμένα από τις οικογένειές τους ωστόσο, δεν έχει ακόμη εφαρμοστεί.

Η «Υποστήριξη προσφύγων στο Αιγαίο» (RSA) και η PRO ASYL παρακολουθούν και υποστηρίζουν τόσο νομικά όσο και κοινωνικά παιδιά ασυνόδευτα ή χωρισμένα από τις οικογένειές τους στα νησιά και την ενδοχώρα εδώ και πολλά χρόνια. Η Ελένη Βεληβασάκη, δικηγόρος της «Υποστήριξης», η οποία εκπροσωπεί τα ασυνόδευτα παιδιά ενώπιον των Ελληνικών αρχών και των διεθνών φορέων για τα ανθρώπινα δικαιώματα, δήλωσε τα εξής: «Εδώ και χρόνια οι αρχές στην Ελλάδα αποτυγχάνουν να αυξήσουν επαρκώς τους χώρους διαμονής και να δημιουργήσουν ένα αποτελεσματικό σύστημα προστασίας. Το αποτέλεσμα είναι να βλέπουμε πάρα πολλά ασυνόδευτα παιδιά να ζουν στους δρόμους ή να βρίσκονται σε «προστατευτική κράτηση», μια μορφή κράτησης που δεν δικαιολογείται από το διεθνές δίκαιο και παραβιάζει το δικαίωμα στην ελευθερία και την ασφάλεια των παιδιών ».

Οι ιστορίες που παρουσιάζονται εδώ, αποσκοπούν στο να αναδείξουν τις αντιξοότητες που αντιμετωπίζουν εκατοντάδες ασυνόδευτα αγόρια που βρέθηκαν να ζουν άστεγα ή σε άτυπους χώρους στέγασης ως αποτέλεσμα των μόνιμων σοβαρών κενών στο σύστημα προστασίας αυτής της ευάλωτης ομάδας. Ελλείψει μακροχρόνιας στέγασης, η μόνη εναλλακτική δυνατότητα είναι η θέση τους σε προστατευτική φύλαξη ώστε να αποφύγουν να ζήσουν άστεγα.

Σημειώσεις

1. Πηγή: Εθνικό Κέντρο Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΕΚΚΑ), https://reliefweb.int. ↑
2. Βλέπε δελτίο τύπου της Πράξις: https://www.praksis.gr; and https://www.efsyn.gr ↑
3. Πηγή : Νόμος4554/2018 (στα Ελληνικά) https://www.kodiko.gr ; also https://www.unicef.org ↑
4. Τα ονόματα έχουν αλλάξει για την διατήρηση της ανωνυμίας και της ασφάλειας των παιδιών ↑
5. Η Υπηρεσία Υποδοχής και Ταυτοποίησης (ΥΠΥΤ) ↑
6. Περισσότερα για την προστατευτική φύλαξη των ανηλίκων στην Ελλάδα, διαβάστε εδώ: http://www.arsis.gr. ↑